۴۳۵۱ مطلب
در آستانه مذاکرات استانبول، تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل بهطور همزمان در سه سطح دیپلماتیک، نظامی و رسانهای تشدید شده است. برخوردهای دریایی، فشارهای اسرائیل بر واشنگتن و اختلافات عمیق در محاسبات امنیتی طرفها نشان میدهد چشمانداز توافق جامع بسیار ضعیف است. اسرائیل توافق محدود را تهدیدزا میداند، ایران به نیت آمریکا بدبین است و دولت ترامپ میان دیپلماسی و فشار نظامی گرفتار شده؛ نتیجه، مذاکرهای شکننده در سایه خطر تشدید بحران است.
راهبرد دفاع ملی جدید پنتاگون، بازتابی روشن از چرخش سیاست امنیتی آمریکا در دوران ترامپ است؛ سندی که با بیاعتنایی به نظم بینالمللی مبتنی بر قواعد، بر «اول آمریکا»، دفاع از سرزمین مادری و برتری نظامی در نیمکره غربی تأکید دارد. این راهبرد، تهدید چین را نسبت به گذشته کمرنگتر ترسیم میکند، نامی از تایوان نمیبرد و مسئولیت مهار روسیه، ایران و کره شمالی را عمدتاً به متحدان منطقهای واگذار میکند؛ رویکردی که نگرانی متحدان آمریکا درباره قابلاعتمادبودن واشنگتن را تشدید کرده است.
مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، تلاشی برای مهار بحرانی است که بیش از هر چیز ریشه در محاسبات سیاسی واشنگتن و فشار اسرائیل دارد. ایران با تمرکز صرف بر پرونده هستهای و از موضع مقاومت وارد گفتوگو شده، در حالی که آمریکا میان دیپلماسی و نمایش قدرت نظامی گرفتار است. مسئله اصلی نه فقدان راهحل فنی، بلکه بیاعتمادی عمیق، فشار برای تغییر نظام و ناتوانی واشنگتن در پرداخت بهای واقعی توافق است.
چه در دوره نخست حضور ترامپ در قدرت و چه اکنون که یک سال از دولت دوم وی می گذرد، میلیاردرهای متحد ترامپ به نحوی جدی و خزنده، روزنامه ها و رسانه های جریان اصلی آمریکایی را به تسخیر خود درآورده و روایتهایی را ترویج می کنند که در خدمت رئیس جمهور آمریکا است. موضوعی که به ویژه حوزه روزنامهنگاری تحقیقی در آمریکا را تضعیف کرده و بیش از همه هیجانات را به پیشران اصلی روزنامه نگاری در عصر حضور ترامپیست ها در قدرت تبدیل کرده است.
هیچکس نباید انتظار داشته باشد که ترامپ به دستورات دستگاه قضایی آمریکا در زمینه مهار قدرت خود توجه کند. ترامپ مدتهاست که اثبات کرده علاقه زیادی دارد تا در روند انتخابات آمریکا نشان دهد چه افرادی باید رایشان شمرده شود و چه افرادی حق دارند انتخاب شوند! این همان چیزی است که از سال 2015 و آغاز حیات سیاسی ترامپ شاهد بوده ایم. پس لطفا آن را جدی بگیریم!
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، امروز پنجشنبه با کابینه امنیتی خود نشستی اضطراری برگزار میکند تا آخرین تحولات مربوط به ایران و مذاکرات هستهای تهران و واشینگتن را بررسی کند. همزمان، دونالد ترامپ نیز در آستانه این مذاکرات در عمان، بیانیهای مهم صادر خواهد کرد.
معترضان مقابل سفارت آمریکا در مکزیک تجمع کرده و خواستار آزادی نیکلاس مادورو رئیس جمهور ونزوئلا و همسرش شدند.
با فروکش نسبی جنگ غزه، تمرکز تحولات جهانی بار دیگر به خاورمیانه و تشدید فشارهای نظامی آمریکا علیه ایران بازگشته است. سیاست پیشبینیناپذیر دونالد ترامپ، که بر پایه غافلگیری، فشار حداکثری و نمایش رسانهای بنا شده، این پرسش را برجسته کرده که هدف واشنگتن جنگی فراگیر است یا تحمیل توافقی سیاسی. در حالی که ایران از توان بازدارندگی و ظرفیتهای منطقهای برخوردار است، تحرکات دیپلماتیک، مخالفت بازیگران منطقهای و مواضع چین و روسیه، آینده این تقابل پرتنش را به مرحلهای حساس و سرنوشتساز رسانده است.
مسعود پزشکیان با صدور دستور به دستگاه دیپلماسی برای آغاز گفتوگو با آمریکا، نشانههایی از کاهش تنش در مسیر احتمال تقابل نظامی را آشکار کرد. در حالی که واشنگتن ناوها و جنگندههای خود را در منطقه مستقر کرده، دیپلماسی پشتپرده با میانجیگری کشورهای منطقه جریان دارد. آمریکا شروطی چون توقف غنیسازی، محدودسازی برنامه موشکی و قطع حمایت از گروههای مقاومت را مطرح کرده، در حالی که تهران این حوزهها را خطوط قرمز میداند و بازگشت به مذاکرات را در چارچوب کاهش تحریمها دنبال میکند.
در حالی که همزمان با مطرح شدن مذاکرات هستهای ایران و آمریکا و برنامهریزی برای نشست استانبول، دونالد ترامپ بار دیگر از تمایل خود به توافق سخن میگوید، بازنشر یک مقاله درباره «عملیات فریب» از سوی او، این گمانه را تقویت کرده است که شاید این مذاکرات نه تلاشی واقعی برای توافق، بلکه بخشی از راهبرد انحرافی از سوی رئیسجمهور آمریکا باشد.
