Koʻchmas mulk va transport vositalarining oldi-sotdisini Eskrou hisobvaragʻi orqali amalga oshirish shartlari

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 10-dekabrdagi  “Naqdsiz hisob-kitoblarni ommalashtirish va yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirishga qaratilgan qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-246-son Farmoniga asosan 2026-yil 1-apreldan koʻchmas mulk obyektlari va ishlab chiqarilganiga oʻn yildan oshmagan M (yoʻlovchi tashish), N (yuk tashish), O (tirkamalar) va G (yoʻltanlamas) toifaga kiruvchi transport vositalari hamda mahsus avtotransport vositalarini sotish va sotib olishning yangi tartibi belgilandi.

Koʻchmas mulk va transport vositalarining oldi-sotdi shartnomalari boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirish Adliya vazirligida 2026-yil 16- martdagi “Koʻchmas mulk va transport vositalarining oldi-sotdi shartnomalari boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun notariuslar va banklar oʻrtasida elektron maʼlumotlar almashish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomiga asosan quyidagi sxema asosida ishlaydi:

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqich Xaridor yoki uning vakili Bankka yozma yoki elektron shakldagi ariza bilan murojaat qiladi O‘z xohishiga koʻra 2-bosqich Bank 1.Eskrou hisobvarag‘i shartnomasi asosida eskrou hisobvaragini ochadi Eskrou hisobvarag‘i shartnomasi tuzilgan kunda 2.Taraflar ortasida kelishilgan pul mablag‘lari kirim qilinadi Tegishli pul mablag‘lari kirim qilingan vaqtda 3-bosqich Xaridor va sotuvchi yoki ularning vakili Oldi-sotdi shartnomasini rasmiylashtirish uchun notariusga murojaat qiladi. Tegishli hujjatlarni notariusga taqdim qilish O‘z xohishiga koʻra 4-bosqich Notarius Tegishli bankka eskrou hisobvarag‘ida mablag‘lar mavjudligi bo‘yicha elektron so‘rov yuboradi Shartnomani tasdiqlashdan oldin Tegishli ma’lumotlarni oladi Real vaqt rejimida Oldi-sotdi shartnoma tasdiqlanganligi bo‘yicha Notarius avtomatlashtiril-gan axborot tizimi orqali bankka ma’lumot taqdim etadi Real vaqt rejimida 5-bosqich Bank Eskrou hisobvarag‘idagi mablag‘larni sotuvchi yoki uning vakilining hisobvarag‘iga o‘tkazadi hamda uning so‘roviga ko‘ra hisobvarag‘iga kirim qilingan pul mablag‘larini naqd shaklda taqdim etadi Bankka shartnomani tasdiqlanganligi bo‘yicha ma’lumot kelib tushgan bank ish kunida (ma’lumot ish kuni tugaganidan keyin kelib tushsa, keyingi ish kunida)

Ushbu yangi tartib uy-joy qurilishiga investitsiya kiritish shartnomalari asosida rasmiylashtiriladigan oldi-sotdi shartnomalariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Shartnoma to‘lov majburiyatlarini kechiktirish sharti bilan amalga oshirilsa, xaridor yoki uning vakili tomonidan tegishli eskrou hisobvarag‘iga taraflar o‘rtasida kelishilgan (boshlang‘ich) pul mablag‘lari kirim qilinadi.

Oldi-sotdi shartnomasi to‘liq yoki qisman kredit mablag‘lari asosida moliyalashtirilganda, bu haqda kredit ajratayotgan bank tomonidan notariusga elektron ma’lumot taqdim etiladi va kredit mablag‘lari shartnoma tasdiqlanganligi boʻyicha elektron maʼlumot olingandan soʻng, sotuvchining yoki uning vakilining hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.

Eskrou hisobvaraq bilan bogʻliq xizmatlar boʻyicha xaridordan:

• koʻchmas mulk uchun BXMning 50%

• avtotransport vositalari uchun BXMning 25% miqdorda xizmat haqi undiriladi

Oldi-sotdi shartnoma tasdiqlanmagan hamda notariuslar tomonidan bankning elektron tizimlariga maʼlumotlar yuborilmagan bo‘lsa, xaridor yoki uning vakilining so‘roviga asosan tegishli eskrou hisobvarag‘idagi pul mablag‘lari qaytarib beriladi va buning uchun xizmat haqi olinmaydi.